ლეგენდად დაბადებული - Ford Mustang


24 ოქტომბერი 2018 / 10:22

1964 წლის 9 მარტს მიუხედავად დილის წვიმისა დეტროიტში მასიური ამბავი ხდებოდა. ადგილობრივი კაცები, ქალები, მოზარდები და ბავშვებიც კი სადღაც მიიჩქაროდნენ, მეზობელი ქალაქებიდან მოსული მატარებლების ნაკადი არ წყდებოდა და ყველაზე გასაკვირი ის იყო, რომ შეკრების ადგილი არ წარმოადგენდა იმ დროისთვის დამახასიათებელ განგსტერული ბანდების შეტაკების შედეგად დახოცილი მსხვერპლის ამოცნობის პროცესს. არა, ეს იყო ბევრად მნიშვნელოვანი და ისტორიული დღე, რომელმაც ავტოინდუსტრია შეაზანზარა. Ford-ის კონვეირიდან ჩამოდიოდა სრულიად ახალი მოდელი - Mustang…


 

პირველი მუსტანგი

მოღრუბლული ამინდი იდგა არა მარტო დეტროიტში, არამედ თვითონ Ford-შიც. საქმე იმაშია, რომ კომპანიის გაყიდვები მნიშვნელოვნად დავარდა Ford Edsel-ის გამოშვების შემდეგ, რომელსაც არა მარტო არ ყიდულობდნენ, არამედ ზიზღით უყურებდნენ. სიტუაცია სასწრაფოდ გამოსასწორებელი იყო და საქმეში ყველა დროის ერთ-ერთი საუკეთესო ამერიკელი მენეჯერი ლი იაკოკკა ჩაერთო. მან მოიხმო დიზაინერები, ეკონომისტები, მარკეტოლოგები და ერთიანი ძალისხმევით შეუდგნენ ახალი მოდელის შექმნას. გუნდმა ახალი მანქანის დიზაინში გამოიყენა: 1957 წლის Continental Mark II ძარის ძირითადი მოცულობა, Thunderbird 1954-ის შტრიხები, ხოლო აგრესიული დეტალები Maserati-სგან გადმოიღეს.

 

იაკოკკას დიზაინერების ესკიზი

ძრავს რაც შეეხება, მისი დონორი გახდა Ford Falcon Sprint, რომლისგანაც 2.8 ლიტრიანი მოცულობის 6 ცილინდრიანი აგრეგატი ხვდა წილად. ძრავთან ერთად დაიმემკვიდრა Falcon Sprint-ის დაკიდების სისტემა. 102 ცხენის ძალა, რაც საშუალებას იძლეოდა 150 კმ/სთ-ის განვითარებას, ძველი კეთილი დროის ფონზე საკმაოდ მიმზიდველად ჟღერდა. მოგვიანებით დაემატა v8 ძრავები და ისინი უკვე 380 ცხენის ძალით იწონებდნენ თავს.

სხვათაშორის მანქანას Ford Cougar (პანტერა) ერქვა, მაგრამ წარდგენამდე რამდენიმე დღით ადრე იაკკოკას გუნდი ისე იყო შეპყრობილი უნიკალური პროდუქტის გამოშვებით, რომ მათი აზრით, კატისებრთა ოჯახის წარმომადგენლები ბაზარზე Jaguar-ის სახით საკმარისი იყო და ჯობდა Mustang დაერქვათ. გაველურებული ცხენი კი მეამბოხის სულის განსახიერება იქნებოდა და მყიდველის კიდევ უფრო დიდ რაოდენობას მიიზიდავდა.

მოკლედ, პირველი მუსტანგის წარდგენა ისეთივე მასშტაბის იყო, როგორც სტივ ჯობსის მიერ თავის iphone-ების ჩვენება, ხოლო ფურორი და ემოციები სტივენსაც შეშურდებოდა. იმავე დღიდან მუსტანგი მეტი იყო ვიდრე უბრალოდ მანქანა, პრაქტიკულად ყველა ავტომოყვარულის გულში მან ისეთივე ღრმა გრძნობები დატოვა, როგორიც პირველი სიყვარულის დროს ხდება. ქვეყნის ყველა მამას ერთხმად სთოხვდნენ შვილები: “მამა, მიყიდე ეს მუსტანგი და მე კოლეჯში უმაღლესი ქულებით ჩავირიცხები,” მამა მიყიდე ეს “მუსტანგი” და მე სპორტული გუნდის ლიდერად ვიქცევი”, “მამაჩემი ამ “მუსტანგს” რომ მიყიდის, მერე ნახე, ბეტსი ოუენს რა ადვილად შევაბამ.”

წარდგენიდან ერთი თვის განმავლობაში გაყიდული იყო 22 ათასზე მეტი ეკზემპლიარი, ხოლო წლის ბოლოს - 250 000. ეს იყო სრული რეკორდი და Ford-ის ნამდვილი ტრიუმფი. გამარჯვება იმდენად გრანდიოზული აღმოჩნდა, რომ Mustang-მა მოდის ახალი სტანდარტები დააწესა და შაბლონები ერთი მეორის მიყოლებით გააცამტვერა. კონკურენტებმა დაუყონებლივ დაიწყეს Ford-ის რეკორდსმენის შესწავლა და თავიანთი შესაბამისი მოდელების მაქსიმალურად მიმსგავსება.

უკვე 1965 წელს იაკოკკას მოუწია მანქანის განახლება, რამდენადაც “პლიმუთის” Barracuda-საც ბევრი მყიდველი გამოუჩნდა. Mustang-ის ინტერიერის დაემატა მზისგან დამცავი წინაფრა, საათი, ტახომეტრი, გვერდითი სარკეების ელექტროფიცირება, გაუმჯობესდა დაკიდების სისტემა და დისკური მუხრუჭები.

თუმცა იმავე წელს Ford-მა წარმატება გაამყარა Mustang-ის GT ვერსიით. ძარის განსაკუთრებული შეფერილობის გარდა, მანქანის საჭის სიმკვეთრე შესამჩნევი გახდა, დაკიდების სისტემა გამტკიცდა, თუმცა შემცირდა სირბილე. მალევე გაჩნდა სპორტული ვერსიებიც. ხოლო ცნობილ კეროლ შელბისთან ერთად შეიქმნა Cobra. Shelby GT 350 306 ცხენის ძალას გამოიმუშავებდა, ხოლო ნამდვილი სიგიჟის მოყვარულებისთვის შექმნილი GT350R - 360 ც.ძ-ს. არანაკლებ პოპულარული მოდელი იყო Shelby GT 500 335 ცხენის ძალით, რომლის გამო მანქანის კაპოტის დაგრძელება მოუწიათ. 1968 წელს მანქანებს დაერქვათ Ford Mustang Shelby Cobra და დაემატათ კაბრიოლეტის ვარიაციაც, ხოლო თვითონ შელბიმ პროექტი დატოვა.

 

 

1969 წელს Mustang საფუძვლიანად გაანახლეს. სიგრძე გაიზარდა 10 სმ-ით, ხოლო მასა - 60კგ-ით. წარმოებაში იყო სამი ვერსია: ეკონომიური E, ძვირფასი Grande და Mach1 335 ცხენის ძალით. სარბოლო ვერსიების შემუშავებამაც არ დააყოვნა: Mustang Boss 302 Trans AM ტრეკისთვის შეიქმნა და უნდა გამხდარიყო Chevrolet Camaro Z28-ის პირდაპირი კონკურენტი. საშიში Boss 429, რომელიც NASCAR-სთვის დამზადდა, გიგანტური 7.0 მოცულობის ძრავით და 375 ცხენის ძალით ჯერ მარტო ხმით აშინებდა კონკურენტებს.

 

Mustang Boss

 

70-იანი წლების დასაწყისში “მუსტანგი” ცდილობდა კონკურენტუნარიანი ყოფილიყო ყველა ფრონტზე. სწორედ ამის გამო მან დაკარგა დანიშნულება. ზოგს სურდა გამარტივებული დრეგსტერი, ხოლო ნაწილს საოჯახო კუპე. თუმცა მანქანა არცერთის გემოვნებას აკმაყოფილებდა და არც მეორის, გაყიდვების მოცულებაც მკვეთრად შემცირდა.

ამასობაში ჩვენთვის კარგად ნაცნობი იაკოკკა ინიშნება Ford Motor-ის პრეზიდენტად და მის ამბიციებშია Mustang-ის ხელახალი დაბადება… 1974-78 წლებში მსოფლიო ეგებებდა Ford Mustang II-ს, რომელიც დაუბრუნდა კლასიკურ ზომებს და ეკონომიურ ძრავებს. მაგალითად 4 ცილინდრიანი აგრეგატის სიმძლავრე სულ რაღაც უწყინარი 86 ცხენის ძალა იყო. მიუხედავად იმისა, რომ პირველი თაობის “მუსტანგის” ვიზუალი ბევრად უკეთესი იყო, ხალხის მოლოდინი და სიყვარული იმდენად დიდი აღმოჩნდა, რომ 4 წლის განმავლობაში დაახლოებით 400 000 მოდელი გაიყიდა.

 

ნაკლებად წარმატებული იყო 1979 წლის ანუ Ford Mustang III თაობა, რომლის V8 ძრავი ენერგეტიკული კრიზის გამო სულ რაღაც 120 ცხენის ძალას გამოიმუშავებდა. ეს იყო ყველაზე სუსტი დიდ ძრავიანი “მუსტანგი” Ford-ის ისტორიაში.

“მუსტანგი” დღეს…

თანამედროვე სტანდარტები წლიდანწალამდე აიძულებდნენ “ფორდის” დიზაინერებს პირველ თაობებთან შედარებით უგემოვნო მოდელების შექმნას. თითქოს ისინი მკაცრი ჩარჩოების ქვეშ მოექცნენ და შემოქმედებით უნარში შეიზღუდნენ. “მუსტანგი” თავის ახალ ფორმებით კარგავდა მთავარს - მეამბოხის სულისკვეთებას, რაც უმთავრესი იყო მისი იდეოლოგიისთვის. გაყიდვების დონე ისევ უარყოფითისკენ წავიდა და ერთ დროს ლეგენდად აღიარებული ველური ცხენის გუნდი შეეგუა დაცემას და დანებდა…


 

 

სამართლიანობის გულისთვის უნდა აღინიშნოს, რომ იმ პერიოდში, როდესაც მუსტანგმა აქტუალობა დაკარგა ავტოინდუსტრია გადართული იყო ყველგანმავალებისა და სედანების მასიურ წარმოებაზე. ევროპულმა მანქანებმა ფეხი მტკიცედ მოიკიდეს აშშ-ი და ადგილობრივ მოსახლეობას ძალიან ფართო არჩევანი ჰქონდა, როგორც სამამულო, ასევე სხვა კონტინენტის მწარმებლებში.  ასევე მთლიანობაში შემცირდა კუპეებზე მოთხოვნა და ტრენდში დამკვიდრდა საოჯახო, დიდ ფართიანი მანქანები.



 

2005 წლიდან მოყოლებული “მუსტანგი” უბრუნდება ტრადიციულ ფორმებს და იბრუნებს ავტომოყვარულების კეთილგანწყობას. გარდამტეხი მნიშვნელობის იყო 2015 წელს წარდგენილი მოდელები, რომლებმაც გასული წლების წარუმატებლობა გამოასწორეს. მყიდველს ეძლევა საშუალება 3 შეთავაზებული ძრავიდან მისთვის მისაღები აარჩიოს. 2018 წელს კი მოდელების მორიგი მოდერნიზაცია მოხდა და მსოფლიომ იხილა წინაპრებისთვის საამაყო, ხოლო შთამომავლებისთვის მისაბაძი Ford Mustang Cobra Jet, რომელსაც სულ რაღაც 8 წამი სჭირდება 240 კმ/სთ-ის გასავითარებლად, ეს კი იმას ნიშნავს, რომ “მუსტანგი” კვლავ იღებს ნამდვილ გამოწვევებს და მეამბოხე სული ძველებურად ამბიციურია.